પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ પાટણ જિલ્લાના ખેડૂતોનું વધતું આકર્ષણ

ગુજરાત રાજ્યમાં પ્રાકૃતિક ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવા સરકાર દ્વારા વિવિધ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. તેના સકારાત્મક પરિણામો પાટણ જિલ્લામાં પણ જોવા મળી રહ્યા છે. જિલ્લામાં ખેડૂતોમાં પ્રાકૃતિક ખેતી પ્રત્યે જાગૃતિ વધતી જઈ રહી છે અને ઘણા ખેડૂતો હવે રાસાયણિક ખાતર અને ઝેરી દવાઓનો ઉપયોગ ઘટાડીને કુદરતી પદ્ધતિઓ અપનાવી રહ્યા છે.

રાજ્ય સરકાર તથા કૃષિ વિભાગ દ્વારા ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતી વિશે માહિતગાર કરવા તાલીમ કાર્યક્રમો, માર્ગદર્શન કેમ્પો, પ્રદર્શન પ્લોટ તેમજ ખેડૂતોની મુલાકાત જેવા કાર્યક્રમો યોજવામાં આવે છે. આ કાર્યક્રમો દ્વારા ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતીના ફાયદા, તેની પદ્ધતિ અને ઓછા ખર્ચે વધુ ઉત્પાદન મેળવવાના ઉપાયો વિશે વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવે છે.

પ્રાકૃતિક ખેતીમાં મુખ્યત્વે ગાય આધારિત ઉત્પાદનોનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. જેમાં જીવામૃત, ઘનજીવામૃત, બીજામૃત તેમજ દેશી ગાયના ગોબર અને ગૌમૂત્રનો ઉપયોગ કરીને જમીનની ફળદ્રુપ્તા વધારવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિ જમીનની તંદુરસ્તી જાળવી રાખવામાં મદદરૂપ બને છે અને લાંબા ગાળે જમીન વધુ ઉત્પાદનક્ષમ બને છે. સાથે સાથે રાસાયણિક ખાતર અને દવાઓના ખર્ચમાં ઘટાડો થવાથી ખેતીનો કુલ ખર્ચ પણ ઓછો થાય છે.

પ્રાકૃતિક ખેતી દ્વારા ઉત્પાદનની ગુણવત્તામાં સુધારો થાય છે. આવી ખેતીથી મળતા અનાજ, શાકભાજી અને ફળો સ્વાસ્થ્યપ્રદ અને પોષક તત્વોથી ભરપૂર હોય છે. બજારમાં પણ આવા ઉત્પાદનોને વધુ માંગ મળતી હોવાથી ખેડૂતોને સારા ભાવ મળવાની શક્યતા વધે છે. આ ઉપરાંત પ્રાકૃતિક ખેતી પર્યાવરણને અનુકૂળ હોવાને કારણે જમીન, પાણી અને માનવ આરોગ્ય માટે પણ લાભદાયક સાબિત થાય છે.

પાટણ જિલ્લાના કેટલાક પ્રગતિશીલ ખેડૂતો પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવીને અન્ય ખેડૂતો માટે પ્રેરણારૂપ બન્યા છે. તેઓ પોતાના ખેતરમાં શાકભાજી, અનાજ તેમજ ફળોના વિવિધ પાક પ્રાકૃતિક પદ્ધતિથી ઉગાડી રહ્યા છે અને સારો નફો મેળવી રહ્યા છે. તેમના સફળ અનુભવો અન્ય ખેડૂતોને પણ પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ પ્રેરણા આપી રહ્યા છે.

રાજ્ય સરકાર ખેડૂતોને પર્યાવરણમિત્ર અને ખર્ચ બચતવાળી ખેતી તરફ આગળ વધારવા સતત પ્રયત્નશીલ છે. ખેડૂતોને પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવા અને સરકાર દ્વારા આયોજિત તાલીમ કાર્યક્રમોમાં સક્રિય રીતે ભાગ લેવા અપીલ કરવામાં આવી રહી છે, જેથી ઓછા ખર્ચે વધુ આવક સાથે ટકાઉ કૃષિ વિકાસ તરફ આગળ વધી શકાય.